ผู้ป่วยติดเตียง (Bedridden Patients) หมายถึงผู้ที่ไม่สามารถลุกจากเตียงได้เองเป็นเวลานาน เนื่องจากโรคหรืออุบัติเหตุ เช่น ผู้สูงอายุอัมพฤกษ์-อัมพาต ผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยระยะสุดท้าย รพ.สต.บ้านนาตีนมี 7 คำแนะนำสำหรับครอบครัวที่ต้องดูแลผู้ป่วยที่บ้าน
1️⃣ พลิกตัวทุก 2 ชั่วโมง · นี่คือสิ่งสำคัญที่สุดในการป้องกัน แผลกดทับ (Bedsore) ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนอันตรายที่พบบ่อย ควรเปลี่ยนท่านอนสลับข้างซ้าย-ขวา-หงายทุก 2 ชั่วโมง · ใช้หมอนรองใต้ข้อเท้า ข้อเข่า และหลังเพื่อกระจายแรงกด
2️⃣ ดูแลผิวหนังให้แห้งและสะอาด · อาบน้ำหรือเช็ดตัวทุกวัน · เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้ใหญ่ทันทีเมื่อเปื้อน · ทาครีมบำรุงผิว หลีกเลี่ยงการใช้แป้งเพราะจะจับตัวเป็นก้อน · ตรวจดูผิวบริเวณที่กดทับ (สะโพก หลัง ส้นเท้า) ทุกวัน
3️⃣ อาหารและน้ำ · ให้อาหารอ่อน ย่อยง่าย เน้นโปรตีน (ไข่ ปลา ถั่ว) วิตามินซี (ผัก-ผลไม้) เพื่อให้แผลหายเร็ว · ดื่มน้ำให้เพียงพอวันละ 1,500-2,000 มล. (ยกเว้นมีคำสั่งจำกัดน้ำ) · กรณีให้อาหารทางสาย ควรยกหัวเตียง 30-45 องศาทุกครั้ง
4️⃣ การขับถ่าย · ถ้ามีสายสวนปัสสาวะ ควรเปลี่ยนสายทุก 2-4 สัปดาห์ (ติดต่อพยาบาลที่ รพ.สต.) · ถุงเก็บปัสสาวะต้องอยู่ต่ำกว่าระดับกระเพาะปัสสาวะ · สังเกตสี/ปริมาณ ถ้าผิดปกติต้องปรึกษาแพทย์
5️⃣ ออกกำลังกายแบบ Passive · แม้ผู้ป่วยจะเคลื่อนไหวเองไม่ได้ ญาติควรช่วยขยับข้อต่าง ๆ ให้ (ทำ range of motion) เช่น งอ-เหยียดขา ยกแขน หมุนข้อมือ วันละ 2-3 ครั้ง เพื่อป้องกันข้อติด กล้ามเนื้อลีบ
6️⃣ จัดสภาพแวดล้อม · หัวเตียงสูงประมาณ 30 องศา · ห้องอากาศถ่ายเท · แสงสว่างพอดี · ใช้ที่นอนลม (Alternating Pressure Mattress) ถ้าผู้ป่วยติดเตียงนาน · มีกริ่งเรียกผู้ดูแลที่ใช้งานง่าย
7️⃣ ดูแลจิตใจ · พูดคุย เปิดเพลงที่ชอบ อ่านหนังสือพิมพ์ให้ฟัง · อย่าทิ้งผู้ป่วยไว้คนเดียวนานเกินไป · ให้กำลังใจและเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ · ญาติผู้ดูแลเองก็ต้องดูแลสุขภาพจิตตัวเองด้วย พักผ่อนและขอความช่วยเหลือเมื่อเหนื่อย
🏠 รพ.สต.บ้านนาตีน มีบริการ เยี่ยมบ้านผู้ป่วยติดเตียงฟรี โดยทีมพยาบาล พร้อมให้คำแนะนำ เปลี่ยนสายปัสสาวะ/สายให้อาหาร ทำแผล และประเมินสุขภาพทุก 2 สัปดาห์ · แจ้งขึ้นทะเบียนผู้ป่วยติดเตียงได้ที่ 098-236-2965 หรือ LINE @208topej